Gemi İşletmelerinin Gemi Acentası Seçim Kriterleri

İrşad BAYIRHAN, Selçuk NAS

ÖZ
Geminin sahibi, işleticisi, kiracısı veya gemi kaptanı, liman işlemlerinin takip edilmesi
amacıyla yükleme ve boşaltma limanında kendi acentesini seçme ve tayin etme
özgürlüğüne sahiptir. Bu anlamda gemi işletmelerinin gemi bağlama limanının dışında
kendi nam ve hesabına hareket etmek üzere atamaları gereken acentenin seçimi önemli
bir karardır. Düzensiz sefer yapan, kuru ve dökme yük gemi işletmelerine yönelik olarak
tasarlanan bu araştırmada, özellikle ‘BIMCO’ ve ‘FONASBA’ gibi kurumların çalışmalarına
rağmen henüz tam bir standarda kavuşmamış olan acentelerin atama kriterlerinin neler
olduğu sorusu aydınlatılmaya çalışmıştır. Acente atama kriterlerinin tespitine yönelik
olarak toplanan veriler için, literatüre dayalı olarak geliştirilen yapılandırılmış görüşme
formu kullanılmıştır. Çalışmada, merkezleri İzmir’de bulunan kuru ve dökme yük gemisi
işleten sekiz adet işletmenin yöneticisi ile görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler içerik
analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak düzensiz hatlarda hizmet veren kuru ve
dökme yük gemi işletmelerinin acente seçim kriterleri ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Düzensiz hat, gemi işletmesi, gemi acentesi, seçim kriteri.
JEL Kodları: D40, D70, L92, R40

2
ABSTRACT
Ship owner, ship operator, charterer or captain are free to choose and appoint their
agency at loading and unloading port to follow up port operations. Within this context, it
is an important decision for the ship operators that to fix on their agency in order to act
for own account at out of port of registry. In this study which is designed for dry cargo
ships and bulk carrier that do tramp shipping, agency appointment criterias which do not
have standards, even though corporations such as ‘BIMCO’ and ‘FONASBA’ have studied
on them, tried to be defined. Structured interview form has used based on literature
for the data which are reveal the criterias about the appointment an agency. Interviews
have been done with operators of Izmir based eight ship management companies that
operates dry cargo ships and bulk carriers. The data are analized by the content analysis
method. As result of this study, agency appointment criterias of operators of dry cargo
ships and bulk carriers trading on tramp shipping has been set out.

Keywords: Tramp shipping, ship operator, ship agency, appointment criteria.
JEL Codes: D40, D70, L92, R40