Duyurular

Kütüphanede Aralık Ayı: Sabahattin Ali

KÜTÜPHANEDE ARALIK AYI YAZARI

Sabahattin ALİ

indir

“Zaten küçüklüğümden beri saadeti israf etmekten korkar,

bir kısmını ilerisi için saklamak isterdim…”

Sabahattin Ali – Kürk Mantolu Madonna

Sabahattin Ali

Türk öykücü, şair, öğretmen, yazar ve gazeteci. Edirne vilayetinin Gümülcine Sancağı’na bağlı Eğridere Kazası’nda 1907 yılında doğmuştur. 1926 yılında İstanbul Öğretmen Okulu’ndan mezun olmuş, bir yıl kadar Yozgat’ta ilkokul öğretmenliği yapmış ve  Millî Eğitim Bakanlığı’nın açtığı sınavı kazanarak Almanya’ya giderek iki yıl orada okumuştur. 1932 yılında Konya’da bulunduğu sırada, bir arkadaş toplantısında Atatürk’ü yeren bir şiir okuduğu iddiasıyla tutuklanmış, bir yıl mahkûm olarak Konya ve Sinop cezaevlerinde yatmış, 1933 yılında Cumhuriyet’in onuncu yıl dönümü dolayısıyla çıkarılan af yasasıyla özgürlüğüne kavuşmuştur. “İçimizdeki Şeytan” romanı milliyetçi kesimde büyük tepki topladı. 1945 yılında İstanbul’a giderek gazetecilik yapmaya başladı. Ancak fıkra yazdığı La Turquie ve Yeni Dünya gazeteleri, Tan olayları sırasında tahrip edilince işsiz kaldı, 1946 – 1947 yılları arası Aziz Nesin ve Rıfat Ilgaz’la Marko Paşa, Malum Paşa, Merhum Paşa, Öküz Paşa gibi siyasal mizah dergilerini çıkardı. Ancak, bu gazeteler tek parti iktidarının baskılarıyla karşılaştı, dergilerin isimlerindeki Paşa ifadesiyle “Milli Şef” İsmet Paşa ile alay edildiği iddiası ile kapatıldı, yazılar ve yazarları hakkında soruşturmalar açıldı. Dergilerde çıkan yazılarından dolayı üç ay hapis yattı ve karşılaştığı baskılardan bunaldı.

“Çalmadan, çırpmadan bize ekmeğimizi verenleri aç, bizi giydirenleri donsuz bırakmadan yaşamak istemek bu kadar güç, bu kadar mihnetli, hatta bu kadar tehlikeli mi olmalı idi”.

Bir başka dava nedeni ile 1948’de Paşakapısı Cezaevi’nde üç ay yattı. Çıktıktan sonra zor günler geçirmeye başladı, işsiz kalıp, yazacak yer bulamadı. Baskılardan uzaklaşmak için yurt dışına gitmeye karar verdi ancak kendisine pasaport verilmedi. Yasal yollardan yurt dışına çıkma olanağı bulamayınca da Bulgaristan’a kaçmaya karar verdi ve para karşılığı Ali Ertekin adlı bir kaçakçıyla anlaştı. Resmi açıklamalara göre Ertekin, “milli hislerini tahrik ettiği için” Sabahattin Ali’yi başına sopa vurarak öldürdü. Cesedin 2 Nisan 1948 tarihinde Bulgaristan sınırında şaibeli bir şekilde bulunmasından sonra, 28 Aralık 1948’de tutuklanan Ertekin, Kırklareli Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılandı. Yaptırımı 18-24 yıl olan adam öldürme suçundan, 15 Ekim 1950’de “milli hisleri tahrik” gerekçesiyle cezası indirilerek 4 yıla hüküm giydi.

“Sanat bir ifadedir; her devir, her medeniyet başka türlüindir (1)

duyar ve pek tabii olarak başka türlü ifade eder.”

Sabahattin Ali – İçimizdeki Şeytan

Eserleri

Yeni Dünya (1943)                                          Hep Genç Kalacağım

Canım Aliye, Ruhum Filiz                             Bütün Şiirleri (1934-1937)

Kuyucaklı Yusuf (1937)                                  Değirmen (1935)

Çakıcı’nın İlk Kurşunu                                   Sırça Köşk (1947)

Mahkemelerde: Derleme                               İçimizdeki Şeytan

Kamyon (Seçme Öyküler)                             Kağnı-Ses-Esirler (1936)

Kürk Mantolu Madonna (1943)                   Markopaşa ve Ötekiler